جراحی فتق چیست؟
جراحی فتق (Hernia Surgery) روشی برای درمان و ترمیم نواحی از بدن است که در آنها بافتها یا اندامهای داخلی از طریق نقاط ضعیف در عضلات یا بافتهای محافظ به بیرون برجسته میشوند. فتقها معمولاً در ناحیه شکم و کشاله ران ایجاد میشوند و در صورت عدم درمان میتوانند باعث درد، ناراحتی و حتی عوارض جدی مانند انسداد روده یا ختقان فتق شوند.
دکتر کتایون رحمدل، متخصص جراحی عمومی ، فوق تخصص توراکس ، با سالها تجربه در انجام جراحیهای موفق فتق (باز و لاپاراسکوپی)، بهترین خدمات درمانی را با بالاترین استانداردهای پزشکی ارائه میدهد.
انواع فتقهای رایج
1. فتق اینگوینال (Inguinal Hernia)
- شایعترین نوع فتق که در ناحیه کشاله ران رخ میدهد.
- علت: ضعف عضلات شکم در کانال اینگوینال.
- علائم: برجستگی در کشاله ران، درد هنگام بلند کردن اجسام سنگین یا سرفه.
2. فتق نافی (Umbilical Hernia)
- در ناحیه ناف ایجاد میشود و بیشتر در نوزادان دیده میشود، اما در بزرگسالان نیز رخ میدهد.
- علت: ضعف در دیواره شکمی اطراف ناف.
- علائم: برجستگی در ناحیه ناف که هنگام گریه یا سرفه مشخصتر میشود.
3. فتق هیاتال (Hiatal Hernia)
- بخشی از معده از طریق دیافراگم به داخل قفسه سینه جابجا میشود.
- علائم: رفلاکس اسید معده، سوزش سر دل، درد قفسه سینه و دشواری در بلع.
4. فتق برشی (Incisional Hernia)
- در نواحی که قبلاً جراحی انجام شده است و عضلات ضعیف شدهاند ایجاد میشود.
- علت: بهبود ناقص زخم جراحی قبلی.
- علائم: برجستگی در محل زخم قبلی که ممکن است دردناک باشد.
5. فتق فمورو (Femoral Hernia)
- در ناحیه بالای ران و زیر کشاله ران ایجاد میشود و در زنان شایعتر است.
- علائم: برجستگی و درد در ناحیه فمورال.
6. فتق اپیگاستریک (Epigastric Hernia)
- در ناحیه بالای ناف و زیر قفسه سینه ایجاد میشود.
- علائم: برآمدگی کوچک در خط وسط شکم که ممکن است دردناک باشد.
علائم عمومی فتق
- برجستگی یا برآمدگی قابل مشاهده در محل فتق (افزایش اندازه هنگام سرفه یا بلند کردن اجسام سنگین)
- درد یا احساس ناراحتی در محل فتق بهویژه هنگام فعالیت فیزیکی
- احساس سنگینی یا فشار در ناحیه درگیر
- نفخ و یبوست (در موارد پیچیده)
- حالت تهوع یا استفراغ (در صورت ختقان فتق یا انسداد)
فتقهای ختقان یافته که جریان خون به بافت بیرونزده را قطع میکنند، اورژانس پزشکی محسوب میشوند و نیاز به جراحی فوری دارند.
انواع جراحی فتق
1. جراحی باز فتق (Open Hernia Repair)
- روش سنتی: ایجاد برش بر روی محل فتق برای دسترسی به بافت بیرون زده.
- ترمیم: بازگرداندن بافت به جای خود و تقویت دیواره ضعیف شده با بخیه یا استفاده از مش (توری پزشکی) برای کاهش خطر عود.
- مزایا:
✅ مناسب برای فتقهای پیچیده یا ختقان یافته
✅ تحت بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام میشود
2. جراحی لاپاراسکوپی فتق (Laparoscopic Hernia Repair)
- روش کمتهاجمی: با ایجاد چند برش کوچک، دوربین لاپاراسکوپ و ابزارهای جراحی وارد بدن میشوند.
- ترمیم: بازگرداندن فتق و استفاده از مش برای تقویت دیواره شکم.
- مزایا:
✅ درد کمتر پس از جراحی
✅ جای زخمهای کوچکتر
✅ زمان بهبودی سریعتر
✅ بازگشت زودتر به فعالیتهای روزمره
3. جراحی فتق هیاتال (Hiatal Hernia Repair)
- روش: بازگرداندن معده به موقعیت طبیعی، تقویت دهانه دیافراگم و در برخی موارد فوندوپلیکاسیون برای درمان رفلاکس معده.
- اغلب بهصورت لاپاراسکوپی انجام میشود.
مراحل جراحی فتق
-
آمادهسازی بیمار:
- انجام آزمایشهای خون و تصویربرداری (در صورت نیاز)
- ناشتا بودن بیمار قبل از جراحی (در صورت بیهوشی عمومی)
-
انجام جراحی:
- بسته به نوع فتق و شرایط بیمار، جراحی بهصورت باز یا لاپاراسکوپی انجام میشود.
- بازگرداندن بافت بیرونزده به جای خود و تقویت دیواره شکم با بخیه یا مش.
-
پایان جراحی و بخیه:
- بستن برشها و استفاده از پانسمان استریل.
- در جراحی لاپاراسکوپی، معمولاً نیازی به بستری طولانیمدت نیست.
مراقبتهای پس از جراحی فتق
- کنترل درد: مصرف داروهای مسکن طبق تجویز پزشک.
- مراقبت از زخم جراحی: تمیز نگه داشتن محل برش و تعویض پانسمانها.
- فعالیتهای فیزیکی:
- اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین تا ۴-۶ هفته پس از جراحی.
- شروع فعالیتهای سبک مانند پیادهروی برای بهبود گردش خون.
- رژیم غذایی:
- مصرف غذاهای سبک و پر فیبر برای جلوگیری از یبوست.
- در فتق هیاتال، توصیه به پرهیز از غذاهای چرب و سنگین.
- پیگیریهای پزشکی:
- مراجعه برای بررسی بهبودی زخمها و اطمینان از موفقیت جراحی.
عوارض احتمالی جراحی فتق و مدیریت آنها
- عفونت محل جراحی: قرمزی، تورم یا ترشح که با آنتیبیوتیک درمان میشود.
- عود فتق: که ممکن است نیاز به جراحی مجدد داشته باشد.
- درد مزمن: بهخصوص در فتقهای اینگوینال (در صورت تحریک عصبهای اطراف)
- تجمع مایع (سروما) یا خون (هماتوم): که معمولاً بهمرور جذب میشود یا تخلیه میگردد.
- عوارض ناشی از مش: مانند عفونت یا واکنش بدن به مش (در موارد نادر)
دکتر کتایون رحمدل با تجربه فراوان در انجام جراحیهای موفق فتق و استفاده از تکنیکهای پیشرفته، این عوارض را به حداقل میرساند و بهترین نتایج درمانی را تضمین میکند.
مزایای جراحی فتق با دکتر کتایون رحمدل
✅ فوق تخصص جراحی عمومی و توراکس: با سالها تجربه در درمان انواع فتقها
✅ تسلط بر تکنیکهای کمتهاجمی: جراحی لاپاراسکوپی با بهبودی سریعتر
✅ تشخیص دقیق و سریع: با بهرهگیری از جدیدترین روشهای تصویربرداری
✅ مراقبت جامع: از مرحله تشخیص تا درمان و پیگیریهای پس از جراحی
کلام آخر
جراحی فتق یک روش ایمن و مؤثر برای درمان قطعی فتق و جلوگیری از عوارض خطرناک مانند ختقان و انسداد است. انتخاب جراح متخصص و باتجربه تأثیر بسزایی در موفقیت درمان و کاهش خطر عود دارد.
اگر شما یا عزیزانتان دچار برجستگی در نواحی شکم یا کشاله ران، درد یا ناراحتی شدهاید، مشاوره با دکتر کتایون رحمدل میتواند به تشخیص دقیق و درمان مؤثر کمک کند.
برای تعیین وقت مشاوره و معاینه با مطب دکتر کتایون رحمدل در تماس باشید.