بیماری های مری

مری چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

مری (Esophagus) یک لوله عضلانی است که غذا و مایعات را از دهان به معده منتقل می‌کند. این اندام که حدود 25 سانتی‌متر طول دارد، نقش مهمی در فرایند بلع ایفا می‌کند. هرگونه اختلال در عملکرد مری می‌تواند باعث مشکلاتی مانند درد قفسه سینه، سوزش سر دل یا حتی مشکلات جدی‌تر مانند اختلال در بلع و سوء‌تغذیه شود.

دکتر کتایون رحمدل، متخصص جراحی عمومی ، فوق تخصص توراکس ، با سال‌ها تجربه در تشخیص و درمان بیماری‌های مری، بهترین روش‌های درمانی را برای بیماران ارائه می‌دهد.

شایع‌ترین بیماری‌های مری

1. ریفلاکس معده به مری (GERD)

تعریف: بازگشت اسید معده به مری که باعث تحریک و التهاب مخاط مری می‌شود.
علائم:
- سوزش سر دل (Heartburn)
- طعم تلخ یا اسیدی در دهان
- درد قفسه سینه
- سرفه مزمن یا خشونت صدا
درمان:
- درمان‌های دارویی: مهارکننده‌های اسید مانند امپرازول و رانیتیدین.
- اصلاح سبک زندگی: کاهش وزن، اجتناب از غذاهای محرک، و بالا بردن سر هنگام خواب.
- درمان جراحی (در موارد شدید): فوندوپلیکاسیون، روشی که در آن قسمت بالایی معده دور مری پیچیده می‌شود تا از برگشت اسید جلوگیری کند.

2. ازوفاژیت (التهاب مری)

تعریف: التهاب و تحریک مری به دلیل ریفلاکس مزمن، عفونت‌ها یا مصرف برخی داروها.
علائم:
- درد یا سوزش هنگام بلع
- احساس گیر کردن غذا در مری
- سوزش سر دل شدید
درمان:
- داروهای ضد اسید و آنتی‌بیوتیک (در موارد عفونی)
- اجتناب از غذاهای اسیدی و پرادویه
- در موارد شدید، مداخله جراحی برای برداشتن بافت آسیب‌دیده

3. آشالازی (Achalasia)

تعریف: اختلال نادر در عملکرد عضلات مری که باعث عدم توانایی مری در حرکت غذا به سمت معده می‌شود. همچنین، دریچه بین مری و معده (اسفنکتر تحتانی) شل نمی‌شود.
علائم:
- اختلال در بلع (دیسفاژی)
- درد قفسه سینه
- کاهش وزن
- برگشت غذا یا مایعات به دهان
درمان:
- اتساع بالونی: باز کردن اسفنکتر مری با استفاده از بالون.
- تزریق بوتاکس: برای شل کردن عضلات مری.
- جراحی (مایوتومی هلر): برش عضلات مری برای بهبود عبور غذا.

4. بارِت مری (Barrett’s Esophagus)

تعریف: تغییرات پیش‌سرطانی در پوشش داخلی مری که در اثر ریفلاکس مزمن ایجاد می‌شود.
علائم:
- اغلب بدون علامت است و در حین آندوسکوپی کشف می‌شود.
- برخی بیماران علائم مشابه ریفلاکس معده دارند.
درمان:
- پیگیری‌های منظم آندوسکوپی برای بررسی تغییرات سلولی.
- داروهای ضد اسید برای کنترل ریفلاکس.
- در موارد پیشرفته، برداشتن بافت‌های تغییر یافته یا درمان‌های نوری (ABLATION) انجام می‌شود.

5. سرطان مری

تعریف: رشد سلول‌های بدخیم در بافت مری که می‌تواند باعث انسداد یا اختلال در بلع شود.
علائم:
- اختلال در بلع (دیسفاژی) که به‌مرور شدیدتر می‌شود.
- کاهش وزن بی‌دلیل
- درد قفسه سینه یا پشت
- سرفه مداوم یا خشونت صدا
درمان:
- جراحی: برداشتن قسمت آسیب‌دیده مری (ازوفاژکتومی).
- شیمی‌درمانی و پرتودرمانی: برای کوچک کردن تومور قبل یا بعد از جراحی.
- استنت گذاری: برای باز نگه داشتن مری در موارد غیرقابل جراحی.

6. حلقه و وب مری (Esophageal Rings and Webs)

تعریف: نازک شدن یا تشکیل بافت‌های غیرعادی در داخل مری که می‌تواند باعث اختلال در بلع شود.
علائم:
- احساس گیر کردن غذا در مری
- دشواری در بلع مواد جامد
درمان:
- اتساع مری: باز کردن نواحی تنگ شده با بالون یا ابزارهای مخصوص.
- در موارد شدید، جراحی برای برداشتن بافت‌های غیرطبیعی انجام می‌شود.

علائم عمومی بیماری‌های مری

اختلال در بلع (دیسفاژی)
سوزش سر دل یا رفلاکس اسید
درد قفسه سینه
احساس گیر کردن غذا در گلو یا قفسه سینه
سرفه مزمن یا خشونت صدا
کاهش وزن بی‌دلیل
استفراغ یا برگشت غذا

در صورت مشاهده این علائم به‌ویژه مشکلات بلع یا کاهش وزن غیرعادی، مشاوره با پزشک متخصص توصیه می‌شود.

روش‌های تشخیص بیماری‌های مری

آندوسکوپی مری (EGD):
- روشی دقیق برای مشاهده داخل مری و تشخیص التهاب، زخم‌ها، تومورها یا تغییرات بافتی.
- امکان نمونه‌برداری (بیوپسی) از نواحی مشکوک نیز وجود دارد.
بلع باریم:
- آزمایشی تصویربرداری که در آن بیمار مایعی حاوی باریم می‌نوشد و سپس عکس‌برداری اشعه ایکس انجام می‌شود.
- این روش به شناسایی انسدادها، زخم‌ها یا تنگی‌ها کمک می‌کند.
مانومتری مری:
- اندازه‌گیری فشار و حرکت عضلات مری در حین بلع برای تشخیص اختلالات حرکتی مانند آشالازی.
پروب PH مری:
- برای بررسی میزان اسیدی بودن مری و تشخیص ریفلاکس معده به مری استفاده می‌شود.

روش‌های درمان بیماری‌های مری

درمان‌های دارویی:
- مهارکننده‌های اسید (PPI): مانند امپرازول و پنتوپرازول برای کنترل ریفلاکس.
- داروهای تقویت‌کننده حرکات مری: برای کمک به حرکت غذا به سمت معده.
- آنتی‌بیوتیک‌ها یا ضدالتهاب‌ها: در موارد عفونت یا التهاب مری.
روش‌های غیرجراحی:
- اتساع مری: برای باز کردن نواحی تنگ شده.
- تزریق بوتاکس: در اختلالات حرکتی مانند آشالازی.
- استنت گذاری: برای باز نگه داشتن مری در موارد انسداد.
درمان‌های جراحی:
- فوندوپلیکاسیون: برای درمان رفلاکس شدید معده به مری.
- مایوتومی هلر: در درمان آشالازی.
- ازوفاژکتومی: برداشتن بخش آسیب‌دیده مری در موارد سرطان یا آسیب‌های شدید.

مراقبت‌های پس از درمان بیماری‌های مری

اصلاح سبک زندگی:
- اجتناب از غذاهای چرب، تند و اسیدی.
- مصرف وعده‌های غذایی کوچک‌تر و بیشتر در طول روز.
- اجتناب از دراز کشیدن بلافاصله بعد از غذا.
مراقبت‌های دارویی:
- مصرف داروهای تجویزی به‌طور منظم.
- پیگیری‌های دوره‌ای برای بررسی وضعیت مری پس از درمان.
ورزش و مدیریت استرس:
- استرس می‌تواند علائم برخی بیماری‌های مری مانند ریفلاکس را تشدید کند.

چرا درمان بیماری‌های مری توسط دکتر کتایون رحمدل؟

✅ فوق تخصص جراحی عمومی و توراکس: با سال‌ها تجربه در درمان اختلالات مری.
✅ استفاده از تکنیک‌های کم‌تهاجمی: برای درمان‌های جراحی با کمترین عوارض و بهبودی سریع‌تر.
✅ تشخیص دقیق و سریع: بهره‌گیری از جدیدترین روش‌های تصویربرداری و آندوسکوپی.
✅ پیگیری و مراقبت‌های منظم: همراهی بیمار از مرحله تشخیص تا درمان و بهبودی کامل.

کلام آخر

بیماری‌های مری می‌توانند از مشکلات ساده مانند رفلاکس معده تا اختلالات جدی مانند سرطان مری متغیر باشند. تشخیص زودهنگام و انتخاب روش درمانی مناسب می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در بهبود کیفیت زندگی بیمار داشته باشد.

اگر شما یا عزیزانتان علائم مشکوکی مانند اختلال در بلع، سوزش سر دل یا درد قفسه سینه دارید، مشاوره با دکتر کتایون رحمدل می‌تواند به تشخیص دقیق و درمان مؤثر کمک کند.

برای تعیین وقت مشاوره و معاینه با مطب دکتر کتایون رحمدل در تماس باشید.

فهرست مطالب